Lời người post: Dù có bang giao “quan hệ chiến lược toàn diện” với Hoa Kỳ cách đây mấy năm, nhưng Việt Nam vẫn căm thù Mỹ, tuy bên ngoài luôn luôn mở miệng là hô to “quên đi quá khứ, hướng về tương lai”, thế mà họ luôn luôn chuẩn bị chiến tranh với Mỹ. Gần đây thấy Mỹ có những cuộc đánh ngoạn mục ở Venezuela, áp sát chiến tranh với Iran, cùng như cấm vận triệt để ở Cuba. Việt Nam đã sợ cho số phận độc tài của mình, nên đã chuẩn bị chiến tranh với Mỹ. Bài viết của David và Anirudda của hãng tin Associated Press (AP) đã nói lên tất cả vấn đề.

 

Bài viết  DAVID RISING and ANIRUDDHA GHOSAL  đăng trên hãng tin AP 
Nguyên tác: https://apnews.com/article/vietnam-us-war-planning-china-115c4f9bc69d91e7afe6b4dba7dc460f
Phiên dịch: Hoàng Long

HÀ NỘI, Việt Nam (AP) — Một năm sau khi Việt Nam nâng cấp quan hệ với Washington lên cấp cao nhất, một tài liệu nội bộ của Việt Nam cho thấy quân đội Việt Nam đang chuẩn bị cho một cuộc “chiến tranh xâm lược” có thể xảy ra từ phía Mỹ và coi Hoa Kỳ là một cường quốc “hiếu chiến”, theo một bài báo đượcc đưa lên AP  hôm thứ Ba (ngày 3/2/2026).

Không chỉ phơi bày sự mâu thuẫn trong cách tiếp cận của Hà Nội đối với Mỹ, tài liệu này còn xác nhận nỗi sợ hãi sâu sắc về các thế lực bên ngoài kích động một cuộc nổi dậy chống lại sự lãnh đạo độc tài của Đảng Cộng Sản Việt MNam (CSVN) trong một cuộc “cách mạng màu”, giống như Cách mạng Cam năm 2004 ở Ukraine, hoặc Cách mạng Vàng năm 1986 ở Philippines.

Các tài liệu nội bộ khác mà Tổ chức 88 Project, một tổ chức nhân quyền tập trung vào các vi phạm nhân quyền ở Việt Nam, đã trích dẫn trong phân tích của mình, cũng chỉ ra những lo ngại tương tự về động cơ của Mỹ ở Việt Nam.

“Có sự đồng thuận ở đây trong toàn bộ chính phủ và các bộ khác nhau”, Ben Swanton, giám đốc của Tổ chức 88 Project và là tác giả của báo cáo, cho biết. “Đây không chỉ là một yếu tố nhỏ lẻ hay yếu tố hoang tưởng trong đảng hoặc trong chính phủ”.

Kế hoạch xâm lược lần thứ hai của Mỹ

Tài liệu bằng tiếng Việt có tiêu đề “Kế hoạch xâm lược lần thứ hai của Mỹ” được Bộ Quốc phòng soạn thảo vào tháng 8/2024. Nó cho thấy rằng trong việc tìm cách “tăng cường khả năng răn đe chống lại Trung Cộng, Mỹ và các đồng minh sẵn sàng áp dụng các hình thức chiến tranh và can thiệp quân sự phi truyền thống và thậm chí tiến hành các cuộc xâm lược quy mô chống lại các quốc gia “đi lệch khỏi quỹ đạo của họ”.

Trong khi lưu ý rằng “hiện tại có ít nguy cơ xảy ra chiến tranh chống lại Việt Nam”, các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam viết rằng “do bản chất hiếu chiến của Mỹ, chúng ta cần phải cảnh giác để ngăn chặn Mỹ và các đồng minh “tạo cớ” để tiến hành xâm lược đất nước dưới sự cai trị của Đảng Cộng Sản như chúng ta.

Các nhà phân tích quân sự Việt Nam phác thảo những gì họ nhận thấy là sự tiến triển qua ba chính quyền Mỹ, từ Barack Obama, qua nhiệm kỳ đầu tiên của Donald Trump, và đến nhiệm kỳ tổng thống của Joe Biden, với việc Washington ngày càng theo đuổi các mối quan hệ quân sự và các mối quan hệ khác với các quốc gia châu Á để “hình thành một mặt trận chống lại Trung Cộng”.

Trong nhiệm kỳ Tổng Thống năm 2023, cựu Tổng thống Biden đã ký kết “Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện” với Việt Nam, nâng tầm quan hệ giữa hai quốc gia lên mức ngoại giao cao nhất, ngang hàng với Nga và Trung Cộng, trở thành “đối tác đáng tin cậy với tình hữu nghị dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau”.

Tuy nhiên, trong tài liệu quân sự năm 2024, (tháng Tô Lâm lên là Tổng Bí Thư) các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam cho rằng, mặc dù Mỹ coi Việt Nam là “đối tác và mắt xích quan trọng”, nhưng Mỹ cũng muốn “truyền bá và áp đặt các giá trị về tự do, dân chủ, nhân quyền, sắc tộc và tôn giáo” để dần dần thay đổi chính phủ Xã hội Chủ Nghĩa của chúng ta.

“Kế hoạch xâm lược thứ hai của Mỹ cung cấp một trong những cái nhìn về chính sách đối ngoại của Việt Nam”, Swanton viết trong bài phân tích của mình. “Nó cho thấy rằng, thay vì coi Mỹ là đối tác chiến lược, Hà Nội lại coi Washington là mối đe dọa hiện hữu và không có ý định tham gia liên minh chống Trung Cộng của Mỹ”.

Bộ Ngoại giao Việt Nam không trả lời email yêu cầu bình luận về báo cáo của Dự án 88 (Project 88) hoặc tài liệu mà báo cáo này đề cập.

Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận trực tiếp về “Kế hoạch xâm lược thứ hai của Mỹ”, nhưng nhấn mạnh thỏa thuận đối tác mới, nói rằng nó “thúc đẩy sự thịnh vượng và an ninh cho Hoa Kỳ và Việt Nam”.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Một Việt Nam mạnh mẽ, thịnh vượng, độc lập và kiên cường mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia và giúp đảm bảo rằng khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương vẫn ổn định, an toàn, tự do và rộng mở,” 

Các tài liệu cung cấp cái nhìn về suy nghĩ nội bộ

Nguyễn Khắc Giang, thuộc Viện nghiên cứu ISEAS–Yusof Ishak của Singapore, cho biết các kế hoạch này làm nổi bật những căng thẳng trong giới lãnh đạo chính trị Việt Nam, nơi phe bảo thủ, liên kết với quân đội của Đảng Cộng sản từ lâu đã lo ngại về các mối đe dọa từ bên ngoài đối với chế độ độc tài”. Ông Giang nói tiếp: “Quân đội chưa bao giờ cảm thấy thoải mái khi tiến hành Quan Hệ Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện với Hoa Kỳ,”

Căng thẳng trong chính phủ đã lan ra quần chúng vào tháng 6 năm 2024, khi Đại học Fulbright liên kết với Hoa Kỳ bị một bản tin truyền hình quân đội cáo buộc kích động “cách mạng màu”. Bộ Ngoại giao đã bảo vệ trường đại học này, vốn được các quan chức Hoa Kỳ và Việt Nam nhấn mạnh khi hai nước nâng cấp quan hệ.

Zachary Abuza, giáo sư tại Trường Cao đẳng Chiến tranh Quốc gia ở Washington nói rằng: quân đội Việt Nam vẫn còn “ghi nhớ rất rõ” về cuộc chiến với Hoa Kỳ kết thúc năm 1975. Trong khi các nhà ngoại giao phương Tây thường cho rằng Hà Nội lo ngại nhất về khả năng Trung Cộng gây hấn, tài liệu này củng cố các văn kiện chính sách khác cho thấy nỗi sợ hãi lớn nhất của các nhà lãnh đạo là “cách mạng màu”,

Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump cắt giảm ngân sách cho Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) càng làm suy yếu lòng tin giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, làm gián đoạn các dự án như nỗ lực làm sạch hàng tấn đất bị ô nhiễm chất độc dioxin từ chất thuốc diệt cỏ Agent Orange của quân đội và các loại đạn dược chưa nổ và mìn của Mỹ.

Tác giả Abuza trong cuốn sách “Quân Đội Nhân Dân Việt Nam: Từ Chiến tranh Nhân dân đến Hiện đại hóa Quân sự?” được xuất bản năm ngoái, cho biết. “Sự bất an lan rộng về cách mạng màu này rất đáng thất vọng, bởi vì tôi không hiểu tại sao Đảng Cộng sản lại bất an đến vậy” Abuza cho biết tiếp “Họ có rất nhiều điều đáng tự hào, họ đã giúp rất nhiều người thoát khỏi nghèo đói, nền kinh tế đang phát triển, họ là điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư nước ngoài”.

Trong khi Trung Cộng và Việt Nam bất đồng về các tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông, các tài liệu mô tả Trung Cộng giống như một đối thủ khu vực hơn là một mối đe dọa như Hoa Kỳ.

“Trung Cộng không gây ra mối đe dọa hiện hữu đối với Đảng Cộng sản (Việt Nam),” Abuza nói. “Thực tế, Trung Cộng biết rằng họ chỉ có thể gây sức ép lên Việt Nam đến một mức độ nhất định, bởi vì họ lo sợ rằng Đảng Cộng sản Việt Nam không thể phản ứng mạnh mẽ trước Trung Cộng (và sẽ) trông yếu kém, điều đó sẽ gây ra một cuộc nổi dậy quy mô lớn”.

Trung Cộng là đối tác thương mại song phương lớn nhất của Việt Nam, trong khi Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, điều đó có nghĩa là Hà Nội cần phải thực hiện một hành động cân bằng để duy trì quan hệ ngoại giao và kinh tế, đồng thời cũng phải đề phòng rủi ro.

“Ngay cả một số nhà lãnh đạo tiến bộ hơn cũng nhìn vào Hoa Kỳ và nói rằng, “Đúng vậy, họ thích chúng ta, họ đang hợp tác với chúng ta, họ là những đối tác tốt hiện nay, nhưng nếu có cơ hội, nếu xảy ra một cuộc cách mạng màu, người Mỹ sẽ ủng hộ nó’”

Chính quyền Trump 2.0 xoa dịu một số lo ngại, nhưng lại làm dấy lên nhiều lo ngại hơn.

Dưới sự lãnh đạo của ông Tô Lâm, người trở thành Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Việt Nam vào khoảng thời gian tài liệu này được viết, Việt Nam đã tăng cường quan hệ với Mỹ, đặc biệt là dưới thời Trump, ông Giang cho biết.

Ông Lâm được tái bổ nhiệm làm Tổng Bí thư vào tháng trước và dự kiến ​​cũng sẽ đảm nhiệm chức Chủ tịch nước, điều này sẽ khiến ông trở thành nhân vật quyền lực nhất đất nước trong nhiều thập niên.

Khi Tô Lâm lên nắm chức lãnh đạo, doanh nghiệp gia đình của TT Trump đã khởi công dự án khu nghỉ dưỡng golf và bất động sản cao cấp mang thương hiệu Trump trị giá 1,5 tỷ đô la tại tỉnh Hưng Yên phía bắc. Nhà lãnh đạo Việt Nam gần như ngay lập tức chấp nhận lời mời của Trump tham gia Hội Đồng Hòa bình, điều mà ông Giang cho rằng là một quyết định nhanh chóng bất thường, vì các hành động chính sách đối ngoại thường được cân nhắc kỹ lưỡng, chú ý đến phản ứng có thể có của Bắc Kinh.

Nhưng chiến dịch quân sự của Trump nhằm bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã tạo thêm lý do cho những người CSVN lo ngại về mối quan hệ gần gũi hơn với Washington. Bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ liên quan đến Cuba, đồng minh của Hà Nội, đều có thể làm xáo trộn sự cân bằng chiến lược của Mỹ-Việt.

“Cuba là một xúc tác” Hà Nội nghĩ rằng “Nếu có chuyện gì xảy ra ở Cuba, nó sẽ gây ra những làn sóng chấn động trong giới tinh hoa chính trị Việt Nam. Nhiều người trong số họ có mối quan hệ rất mạnh mẽ, thân thiết với Cuba.”

Nhìn chung, năm đầu tiên của nhiệm kỳ Trump 2.0 có thể khiến người Việt Nam hài lòng về việc tập trung vào Tây Bán Cầu nhưng lại băn khoăn về những diễn biến khác, ông Abuza cho biết.

“Người Việt Nam sẽ bối rối trước chính quyền Trump, vốn đã hạ thấp tầm quan trọng của nhân quyền và thúc đẩy dân chủ, nhưng đồng thời lại sẵn sàng vi phạm chủ quyền của các quốc gia và loại bỏ các nhà lãnh đạo mà họ không thích”