Trong mấy ngày qua báo chí quốc phòng của Việt Nam, ASEAN và Hoa Kỳ đưa tin Việt Nam sắp có thỏa thuận mua chiến đấu cơ đời mới F-16 của Hoa Kỳ.

Bài báo trên defencesecurityasia.com cho biết ngày 20 tháng 4 năm 2025 như sau:

Việt Nam đã đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ để mua máy bay chiến đấu đa năng F-16, đó là định hình thực sự của quân đội Việt Nam nhằm thoát sự phụ thuộc lâu dài về vũ khí do Nga chế tạo.

Thương vụ mua bán này sẽ đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ quốc phòng Việt-Mỹ, xét đến tình hình và lịch sử của một cuộc chiến tranh tàn khốc giữa hai quốc gia gần năm mươi năm về trước.

“Sau những cuộc đàm phán kéo dài, Việt Nam hiện đã trở thành khách hàng mới nhất của chiến đấu cơ F-16”, một hãng tin quốc tế đưa tin, trích dẫn các nguồn tin trong ngành quốc phòng Hoa Kỳ và các giới chức chính phủ Mỹ biết rõ các cuộc thảo luận thương vụ này. “Tuy không có con số chính thức bao nhiêu chiến đấu cơ F-16 được tiết lộ, nhưng thương vụ mua bán này dự kiến ​​sẽ không dưới 24 chiến đấu cơ đời mới thuộc loại F-16 Block 70 “Viper” hay gọi là F-16V

Việt Nam đã chú ý đến các giá trị quốc phòng Hoa Kỳ, thương vụ này đại diện cho thỏa thuận vũ khí lớn nhất từng được ký kết giữa hai nước trong lịch sử.
Các nguồn tin đăng trên truyền thông đã từng xuất hiện vào năm 2023, ám chỉ đến các cuộc đàm phán cao cấp giữa Việt-Mỹ thuộc về quốc phòng đã chuyển đổi về mặt chiến lược.

Trong chuyến thăm nâng cấp ngoại giao lên hàng Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện của ông Joe Biden tới Hà Nội vào tháng 9/2023, cả hai bên đã bắt đầu các cuộc thảo luận sơ khởi về vấn đề mua bán vũ khí, đánh dấu một chương mới trong tiến trình hợp tác an ninh Mỹ – Việt.

Điều đặc biệt khiến sự việc này trở nên đặc biệt nổi bật là một quốc gia từng bị bom Mỹ tàn phá có thể sớm bắt đầu xử dụng các hệ thống vũ khí do Mỹ sản xuất như một phần chủ yếu đối với nền quốc phòng của mình.

Hoa Kỳ đã bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam vào năm 2016, nhấn mạnh mối quan hệ đã phát triển nhanh chóng như thế nào từ sự đối đầu sang sự hợp tác chiến lược.
Trong những ngày sau chiến tranh Việt Nam, mối quan hệ giữa Washington và Hà Nội đã không ngừng phát triển, gần đây hơn là do mối quan ngại chung do sự quyết đoán của Trung Cộng trên Biển Đông.

Các nguồn tin thân cận với vấn đề này cho Reuters biết rằng Việt Nam đề nghị bao gồm máy bay chiến đấu F-16, báo hiệu sự sẵn sàng của Việt Nam trang bị vũ khí F-16 là thông điệp Việt Nam đang rời khỏi hệ thống vũ khí của Nga.

Hoa Kỳ cũng được cho là đang xét tài chính ưu đãi để tạo điều kiện thuận lợi cho Việt Nam mua hàng, một hành động tích cực giúp Việt Nam thoát khỏi sự phụ thuộc kéo dài hàng thập niên vào vũ khí của Nga.

Hiện Nga vẫn là nhà cung cấp vũ khí chính cho Hà Nội, chiếm gần 80 phần trăm kho vũ khí quân sự của Việt Nam, gồm chiến đấu cơ Su-27, Su-30 và Su-22 đang có.

Đây sẽ là lần đầu tiên không quân Việt Nam vận hành máy bay chiến đấu do Mỹ chế tạo, cụ thể là Lockheed Martin F-16, một loại chiến đấu cơ được hơn hai chục quốc gia xử dụng trên toàn cầu.

Đời chiến đấu cơ mà Việt Nam mua là F-16 Block 70 “Viper”, tối tân nhất hiện nay, được trang bị hệ thống điện tử tối tân, radar AESA (quét điện tử chủ động) được tối tân hóa, phòng lái được cải thiện thuận lợi cho chiến đấu với vũ khí hỏa tiễn không đối không và không đối đất tối tân nhất.

Mặc dù vẫn được phân loại là máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư, F-16 Block 70 kết hợp một số kỹ thuật công nghệ của thế hệ thứ năm, khiến nó trở thành một trong những máy bay chiến đấu năng lực nhất hiện đang được sản xuất.

Tuy nhiên, trước đây Việt Nam đã do dự trong việc tiến hành thỏa thuận với các nhà phân tích trích dẫn các vấn đề nhạy cảm về địa chính trị và mối lo ngại của Hà Nội về phản ứng dữ dội tiềm tàng từ các cường quốc trong khu vực như Trung Cộng.

Theo Reuters, các giới chức Việt Nam cũng được cho là lo ngại rằng Washington có thể giữ lại các loại đạn dược quan trọng, đặc biệt là hỏa tiễn cho F-16 làm hạn chế giá trị hoạt động của chúng.

Ngoài phản ứng của Bắc Kinh, Hà Nội cũng phải cân nhắc đến mối quan hệ quốc phòng sâu sắc với Nga, một quan hệ đối tác được hình thành trong thời chiến và được duy trì qua nhiều thập niên chuyển giao vũ khí và huấn luyện quân sự cho Việt Nam.

Một dấu hiệu đáng chú ý trước thương vụ mua lại tiềm năng này là Việt Nam đã nhận được năm máy bay huấn luyện cánh quạt Beechcraft T-6C Texan II vào tháng 11 năm 2024, chiếc máy bay quân sự đầu tiên của Hoa Kỳ được bán cho Việt Nam.

Do Textron Aviation sản xuất, T-6 Texan II được dùng để huấn luyện phi công F-16, cho thấy dấu hiệu ban đầu rằng Việt Nam đang chuẩn một bị phi hành đoàn cho tương lai của mình đối với máy bay Hoa Kỳ.

Việt Nam được cho là đã đặt 12 chiếc T-6C Texan II vào năm 2021, một hành động được nhiều nhà phân tích coi là một điểm xuất phát quan trọng sau chiến tranh và đang hướng đến hợp tác quốc phòng sâu sắc hơn giữa Hoa Kỳ và Việt Nam.

Theo nhà sản xuất, T-6 là máy bay huấn luyện thế hệ tiếp theo được thiết kế để hỗ trợ mọi giai đoạn phát triển của phi công, từ huấn luyện bay căn bản đến huấn luyện chiến đấu nâng cao.

Chuẩn tướng Sarah Russ của Lực Lượng Không Quân Thái Bình Dương Hoa Kỳ (PACAF) phát biểu với truyền thông Việt Nam rằng việc giao hàng sẽ diễn ra trong khoảng thời gian từ năm 2024 đến năm 2027, củng cố thêm nền tảng cho khả năng tích hợp máy bay chiến đấu trong tương lai.

“Sự xuất hiện của máy bay Beechcraft là một bước tiến nhỏ nhưng quan trọng trong quan hệ quốc phòng Việt Nam-Hoa Kỳ”, Ian Storey, thành viên cấp cao tại Viện ISEAS–Yusof Ishak của Singapore cho biết.

tin tổng hợp https://vietquoc.org