Đảng Kỳ
Ukraine còn lắm chông gai mới ra thái bình
Hòa bình cho Ukraine (Hình minh họa)
Ngày 19 tháng 11 năm 2025, TT Donald Trump đưa ra 28 điểm dự thảo để giải quyết Hòa Bình cho cuộc chiến Ukraine, lập tức các cường quốc châu Âu lên tiếng phản đối, cho rằng 28 điểm hòa bình thiên vị Nga, thậm chí có nước châu Âu cho rằng đó là “bản văn” ép Ukraine đầu hàng Nga.
Bản dự thảo 28 điểm do ai soạn thảo và dựa trên cơ sở nào?
Theo giới truyền thông Hoa Kỳ thì bản dự thảo hòa bình 28 điểm dưới sự chỉ huy của Steve Witkoff, có sự tham gia của con rể TT Trump, Jared Kushner, và ít nhất có một nhà ngoại giao Nga, Kirill Dmitriev, người đứng đầu Quỹ Đầu Tư Trực Tiếp của Nga (RDIF/Russian Direct Investment Fund). Về phía Ukraine: có người đứng đầu an ninh quốc gia của Ukraine, ông Rustem Umerov được tham dự với tư cách “tham gia kỹ thuật” (nghĩa là ông Rustem được thông báo và có thể góp ý, nhưng không phải là đồng tác giả).
Bản dự thảo 28 điểm dựa trên cơ sở từ một tài liệu (một văn bản truyền tay, không chính thức), mà Nga đã gửi cho Hoa Kỳ vào khoảng tháng 10/2025, sau cuộc gặp giữa TT Trump và TT Ukraine (1).
Bản dự thảo 28 điểm bị tiết lộ ra báo chí, các nước Châu Âu phản đối quyết liệt, 4 ngày sau, 23/11/2025, Bộ Trưởng ngoại giao Macro Rubio vội vàng đi Genève, Thụy Sĩ để chửa cháy. Tại đó, đại diện Hoa Kỳ, đại diện Ukraine và các nước châu Âu họp bàn một bản điều chỉnh bản dự thảo 28 điểm, kết quả buổi họp đã rút gọn 28 điểm thành 19 điểm.
Nội dung 19 điểm không công bố chi tiết (giữ bí mật), một số điểm quan trọng như:
Không còn yêu cầu Ukraine nhượng lãnh thổ: Bản 19-điểm loại bỏ điều khoản buộc Ukraine từ bỏ toàn bộ phía Đông ở tỉnh Donetsk, vấn đề lãnh thổ đã bị hoãn lại, để hai tổng thống quyết định riêng trong tương lai (2).
Bỏ điều Ukraine không được gia nhập liên minh quốc phòng NATO, quyền này được để lại cho Ukraine tự quyết định.
Nới lỏng giới hạn quân sự: Bản 28-điểm từng quy định hạn chế quân đội Ukraine là 600.000; Dự thảo 19-điểm được cho là bớt khắt khe hơn, chi tiết cụ thể về con số giới hạn hiện tại chưa rõ ràng (3).
Tiếp tục đàm phán về các vấn đề then chốt: Như lãnh thổ, an ninh quốc gia, bảo đảm an ninh cho Ukraine, chưa có thỏa thuận cuối cùng, để cuộc hội đàm cao cấp nhất (Tổng Thống) của các bên định đoạt (4)
Dự thảo 19 điểm dễ dàng chấp nhận hơn với Ukraine: Dự thảo 19 điểm làm mờ đi các đường ranh đỏ của Ukraine vạch ra như nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ và quyền quyết định liên minh, nên dành cho phần đàm phán cao nhất.
Dự thảo 19 điểm là kết hợp của buổi họp các đại diện tại Genève, và vòng đàm phàn riêng ở Florida giữa Mỹ và đại diện Ukraine. Những nơi đó, không có đại diện của Nga tham dự, vì vậy, Mỹ phải cử đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông Trump là Jared Kushner đi Nga ngày 2/12/2025 để thương lượng về bản dự thảo 19 điểm với Putin.
Sau 5 giờ bàn thảo, báo chí Nga cho là “xây dựng, hữu ích và có nội dung sâu” (Báo Nga nói thì khó tin). Điểm căng thẳng là Nga vẫn khăng khăng đòi lành thổ cùa 5 vùng Crimea, Donetsk, Luhansk, Kherson, Zaporizhzhia thuộc về Nga (nếu Ukraine mất hai tỉnh Donetsk và Luhansk hợp lại thành Donebas, là mất 14 – 16% GDP và mất vùng công nghiệp lớn chiếm 1/4 tổng sản lượng công nghiệp Ukraine).
Dư thảo 19 điểm là 28 điểm rút gọn, bỏ những điều cản trở Ukraine để dễ dàng chấp nhận ngồi vào đàm phán. Loại bỏ các yêu cầu cố chấp như “Ukraine phải nhường 5 vùng lãnh thổ cho Nga”, “Ukraine phải từ bỏ ý định gia nhập khối NATO”, “Ukraine phải giải giới quân đội xuống 600.000”.
Bản dự thảo 19 điểm tập trung vào sự giám sát quốc tế, Hoa Kỳ phải bảo đảm an ninh, và vấn đề tái thiết Ukraine…
Tóm lại:
Nhìn chung, 19 điểm khó thực hiện trọn vẹn, nhưng có thể thực hiện một phần nếu những điều kiện then chốt thực hiện được trong những vòng đàm phán đầu tiên:
Những điều kiện then chốt cần có ngay từ đầu:
– Nga đồng ý “ngưng mở rộng chiến dịch” và chấp nhận một vùng phi chiến tạm thời.
– Ukraine được bảo đảm an ninh thực tế từ Hoa Kỳ và NATO nhưng không phải với tư cách thành viên của NATO ngay lập tức.
– Hai bên chấp nhận rằng vấn đề lãnh thổ sẽ không được giải quyết ngay lúc đầu đàm phán mà để vào giai đoạn 2.
Nếu những điều đó được đồng ý của hai bên Ukraine và Nga thì cánh cửa hòa bình đang mở, sẽ tiếp tục đàm phán để giải quyết những vấn đề mấu chốt hơn. Ngoài ra, những vấn đề căn bản trên mà bế tắt ngay từ những buổi đàm phàn ban đầu thì hòa bình khó thực hiện trên đất Ukraine.
Hoa Kỳ, ngày 30 tháng 11 năm 2025
Lê Thành Nhân
Chú thích:
(2)https://www.ft.com/content/883e5a47-430c-4fc2-85ee-cd6af9bb599d?utm_source=chatgpt.com
(4) Financial Times
Sáng Lập Đảng
