Thuế quan và siêu cường Hoa Kỳ

Nhiều thức giả trên thế giới đặt vấn đề: “Thuế quan của Tổng Thống Trump có phải là chủ thuyết mới để duy trì vị thế siêu cường của Hoa Kỳ trong thế kỷ thứ 21 không?” Hàm ý là Tổng Thống Trump dùng thuế quan là một loại vũ khí mới để khuất phục các quốc gia trên thế giới trong thế kỷ thứ 21 nhằm duy trì vị thế siêu cường của mình.

Quá sớm để trả lời là đúng hay sai? Vì muốn tạo dựng một chủ thuyết mới cho thế giới không phải Hoa Kỳ một mình thực hiện thành công mà cần có các cường quốc trên thế giới đồng thuận và đồng hành, như trong Trật Tự Mới (New World Order) thì Hoa Kỳ được các cường quốc trong khối G7 đồng hành và ủng hộ.

Đến nay chắc chắn rằng thuế quan của Hoa Kỳ là một chiến lược mới mà Mỹ xử dụng sức mạnh của kinh tế của siêu cường dùng để tái định hình trật tự toàn cầu theo hướng có lợi cho Mỹ.

Mặt khác, trong vấn đề thuế quan của TT Trump, Hoa Kỳ đánh thuế cao trên cả bạn lẫn thù, hễ nước nào rơi vào thâm thụt thương mại đều bị đánh thuế kể cả đồng minh sinh tử như Anh Quốc, Nhật Bản, Nam Hàn…

Thêm nữa thuế quan để bảo vệ nước Mỹ “American First”, do đó Mỹ chỉ là “một mình một ngựa” làm sao mà dẫn thế giới đi theo! Vả lại, nếu tính theo GDP trên toàn thế giới cộng lại có 105 Trillion USD trong dó Hoa Kỳ chiếm 28 Trillion USD. GDP của Mỹ chỉ hơn ¼ GDP thế giới một chút thì không đủ để thao túng thị trường toàn cầu.

Trong một buổi trả lời trên đài truyền hình FOX News, ngày 13 tháng 7 năm 2025 tại chương trình “My View with Lara Trump”, khi hỏi rằng “tại sao ông ra ứng cử Tổng Thống 4 năm nữa với muôn vàn khó khăn? TT Trump trả lời ông muốn cứu nước Mỹ vì 6 tháng trước đây nhiều nước ở Trung Đông và châu Âu xem nước Mỹ như đã rơi vào vực thẳm, bây giờ họ xem nước Mỹ là một nước ở trên “đỉnh cao”. Một câu hỏi khác là Tổng Thống mong gì khi qua đời? Câu trả lời là ông mong là một tổng thống cứu nước Mỹ. Trong suốt cuộc phỏng vấn ông Trump không hề đề cập đến chủ thuyết Trump (Trumpism). Nếu có, theo tính tình bộc trực thì ông Trump đã nói khắp nơi rồi.

Còn quá sớm để nói đến một chủ thuyết của Trump. Đến nay thì rõ ràng dưới thời Trump, thuế quan trở thành một khí cụ hàng đầu trong chính sách đối ngoại, điều mà các đời tổng thống trước đây không ai dám làm.

Trong thời Toàn Cầu Hóa qua bao đời Tổng Thống vẫn dùng sách lược đường mòn lối cũ từ ngoại giao, viện trợ (dùng củ cà rốt) để lôi kéo, đối đế thì dùng sức mạnh quân sự. Đến thời Tổng Thống Trump chuyển từ “sức mạnh mềm” sang “sức mạnh kinh tế”, một chiến lược dùng để định hình vai trò của Mỹ như một siêu cường thực dụng hơn.

Thực ra, thuế quan là đã áp dụng với Trung Cộng từ thời Trump 1.0 (2016-2020) đã đem về gần $350 tỉ USD cho Hoa Kỳ nhằm giảm thâm hụt thương mại, trả đũa hành vi đánh cắp kỹ thuật công nghệ và thao túng tiền tệ của Trung Cộng.

Từ khi ông Trump chọn Bộ Trưởng Thương Mại Scott Bessent, như rồng gặp nước, Bessent người phát triển chiến lược thuế quan như một phương tiện để mặc cả với các quốc gia trên thế giới mà lý thuyết của ông là “điều chỉnh thuế quan như chỉnh volume của radio sao cho vừa đủ nghe” để đối phương còn hy vọng vào thị trường Hoa Kỳ. Nhiều quá đối phương kham không nổi sẽ chạy theo Trung Cộng, mà ít quá thì nước Mỹ bị lợi dụng như con heo đất.

Thuế quan của TT Trump có thể xem là “chủ nghĩa trọng thương” ở đó thực hiện chiến lược điều hành của siêu cường Hoa Kỳ theo kiểu mới.

Truyền thống chính trị của Mỹ sau Thế chiến II, đặc biệt sau thời Chiến Tranh Lạnh, chủ trương Toàn Cầu Hóa là nâng cao vai trò tự do thương mại, dùng định chế WTO (World Trading Organization) là trung tâm điều hợp, khuyến khích giảm thuế quan, xóa bỏ rào cản thương mại, giúp hàng hóa luân chuyển dễ dàng qua biên giới giữa các quốc gia. WTO là nền tảng quan trọng giúp các nền kinh tế hội nhập vào hệ thống kinh tế thế giới. Ngoài ra có hai định chế tài chánh là IMF và World Bank dùng để hỗ trợ tài chánh.

 Ông Trump đảo ngược điều này, với quan điểm:

“Nước Mỹ phải được ưu tiên” (“America First”) và “Tự do thương mại chỉ có ý nghĩa phải công bằng” (“Free trade must be fair trade”)

Thuế quan của Trump đại diện cho một loại siêu cường mới, một siêu cường quốc gia chủ nghĩa, bảo hộ, và không ngại xử dụng sức mạnh kinh tế để đạt được mục tiêu chính trị của Hoa Kỳ.

Texas, ngày 14 tháng 7 năm 2025

Lê Thành Nhân

Sáng Lập Đảng

Nguyễn Thái Học người Sáng Lập Việt Nam Quốc Dân Đảng

Tìm Bài Theo Tháng

Tự Điển Hỏi Ngã Tiếng Việt