Chiến Tranh Hoa Kỳ – Iran (Source: internet)

WASHINGTON, ngày 19 tháng 5 (Reuters) – Vào thứ Ba (19/05/2026), Thượng viện Hoa Kỳ đã thông qua một nghị quyết về quyền chiến tranh; nghị quyết này quy định sẽ chấm dứt cuộc chiến với Iran trừ khi Tổng thống Donald Trump nhận được sự ủy quyền từ Quốc Hội. Đây được xem là một lời khiển trách hiếm hoi nhắm vào Tổng Thống Trump, diễn ra 80 ngày sau khi Hoa Kỳ bắt đầu tấn công vào Iran ngày 28/02 năm 2026.

Kết quả nghị quyết này là 50 /47 (thuận/chống), trong đó bốn thượng nghị sĩ thận thuốc Đảng Cộng hòa của TT Trump đã bỏ phiếu thuận, cùng với toàn bộ các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ (trừ một người) và ba thượng nghị sĩ đã vắng mặt.

Kết quả này được xem là một thắng lợi của Thượng viện, những người luôn cho rằng Quốc hội là cơ quan điều động quân đội tham chiến chứ không phải Tổng thống, đúng như những gì đã được quy định trong Hiến pháp. Tuy nhiên, đây mới chỉ là một cuộc bỏ phiếu mang tính thủ tục, và nghị quyết này vẫn còn phải đối diện với vô vàn trở ngại trước khi có thể chính thức hiệu lực.

Ngay cả khi cuối cùng nghị quyết này được Thượng viện (gồm 100 thành viên) thông qua, nó vẫn cần phải thông qua Hạ Viện (hiện do Đảng Cộng hòa kiểm soát) và giành được sự ủng hộ của đa số hai phần ba số phiếu tại cả hai viện Quốc hội để tránh sự bác bỏ của Tổng Thống

Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Tim Kaine (đại diện tiểu bang Virginia) bảo trợ cho nghị quyết này, cho rằng lệnh ngừng bắn hiện tại đã mang lại cho Tổng thống Trump một cơ hội lý tưởng để trình bày lập trường của mình trước Quốc Hội; điều này diễn ra trong tình hình Tổng thống đã tuyên bố rằng Iran vừa đưa ra một đề xuất mới nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Iran.

“Đó chính là thời điểm hoàn hảo để chúng ta tiến hành thảo luận trước khi lại tiếp tục lao vào cuộc chiến. Tổng thống đang nhận được những đề xuất hòa bình và ngoại giao, thế nhưng ông lại vứt bỏ vào sọt rác mà chẳng hề chia sẻ hay thông báo gì với chúng tôi,” TNS Tim Kaine phát biểu trong phiên tranh luận ngay trước khi cuộc bỏ phiếu diễn ra.

Trong năm nay, các thượng nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa (phe của ông Trump) đã bảy lần ngăn chặn các nỗ lực nhằm thúc đẩy những nghị quyết tương tự tại Thượng viện. Tại Hạ viện, họ cũng đã ba lần thành công trong việc chặn đứng các nghị quyết liên quan đến quyền chiến tranh thông qua những cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ chênh lệch rất sít sao.

NHIỀU LẦN BỎ PHIẾU

Thượng nghị sĩ John Fetterman của bang Pennsylvania là thành viên Đảng Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống lại nghị quyết tại thượng viện. Các thành viên Đảng Cộng hòa gồm Rand Paul của Kentucky, Susan Collins của Maine và Lisa Murkowski của Alaska đã bỏ phiếu thuận với nghị quyết. Thượng nghị sĩ Cộng Hoà Bill Cassidy của Louisiana cũng đồng thuận chỉ vài ngày sau khi ông thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ trước một đối thủ được ông Trump ủng hộ.

Cuộc bỏ phiếu về quyền chiến tranh này là lần thứ hai diễn ra tại Thượng viện kể từ khi cuộc chiến ớ Iran đến ngày 1 tháng 5, tức 60 ngày sau khi TT Trump chính thức thông báo với Quốc hội rằng cuộc xung đột đã bắt đầu, buộc ông Trump phải trình diện trước Quốc hội để báo cáo về cuộc chiến.

Theo Đạo luật Quyền Chiến tranh năm 1973 của Hoa Kỳ, được thông qua để phản ứng trước cuộc Chiến tranh Việt Nam, một Tổng thống Hoa Kỳ chỉ được phép tiến hành hành động quân sự trong vòng 60 ngày, hoặc yêu cầu Quốc hội cấp phép thêm một gia hạn 30 ngày.

Vào ngày 1 tháng 5, ông Trump tuyên bố rằng một lệnh ngừng bắn đã “chấm dứt” các hành động thù địch chống lại Iran.

Bất chấp tuyên bố đó, Hoa Kỳ vẫn tiếp tục phong tỏa các cảng biển của Iran và tấn công các tàu thuyền của nước này; ngược lại, Iran cũng thực tế đang phong tỏa Eo biển Hormuz và tấn công các tàu của Hoa Kỳ.

Các thành viên Đảng Dân chủ, cùng một số ít thành viên Đảng Cộng hòa, đã kêu gọi ông Trump trình diện trước Quốc hội để xin phép sử dụng lực lượng quân sự, đồng thời lưu ý rằng Hiến pháp Hoa Kỳ quy định chính Quốc hội, chứ không phải Tổng thống, mới là cơ quan có quyền tuyên chiến. Họ đã bày tỏ quan ngại rằng ông Trump có thể đã đẩy đất nước vào một cuộc xung đột kéo dài mà không hề vạch ra một chiến lược rõ ràng.

Phía Đảng Cộng hòa (MAGA), cũng như Toà Bạch Ốc khẳng định rằng các hành động của ông Trump là hoàn toàn hợp pháp và nằm trong phạm vi quyền hạn của ông với tư cách là Tổng tư lệnh quân đội, nhằm bảo vệ Hoa Kỳ thông qua việc ra lệnh thực hiện các chiến dịch quân sự có giới hạn.

Một số thành viên Đảng Cộng hòa tại Quốc hội đã cáo buộc phe Dân chủ đệ trình các nghị quyết về quyền chiến tranh chỉ đơn thuần xuất phát từ thái độ chống đối mang tính đảng phái đối với ông Trump.

Source: https://www.reuters.com/world/middle-east/us-senate-advances-measure-curbing-trumps-iran-war-powers-2026-05-19/

Tác giả: Patricia Zengerle và Cynthia Osterman