Đảo Kharg và eo biển Hormuz của Iran quan trọng cho kinh tế thế gới như thế nào?
Đảo Kharg (Kharg Island) nằm trên eo biển Hormuz của Iran
Giá xăng ở Mỹ đã tăng khoảng từ 17-20% tùy theo tiểu bang từ khi Mỹ-Do Thái mở cuộc không kích vào Iran hơn hai tuần trước đây. Mặc dù Mỹ đã lấy trong kho dự trữ năng lượng 180 triệu thùng / tổng số 714 triệu thùng và các nước trong khối G7 đã lấy 240 triệu thùng / tổng số 1,7 tỉ thùng. Nhưng thấy giá xăng vẫn không giảm xuống.
Eo biển Hormuz do Iran làm chủ là một tuyến đường thủy chính để chở dầu sản xuất từ các nước trong vùng Vịnh chuyển ra khắp thế giới.
Trên eo biển Hormuz đó có đảo Kharg rộng chừng 20 km2, thuộc chủ quyền Iran. Đảo Kharg (Kharg Island) cách bờ biển Iran khoảng 25 km, là trung tâm chứa dầu từ các giếng dầu của Iran chuyển đến. Đây là hải cảng xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran với 80–90% dầu thô xuất khẩu của Iran phải chuyển qua đảo này. Đảo Kharg có bến cảng cho tàu chở dầu rất lớn (VLCC / Very Large Crude Oil Carrier). Có hệ thống bồn chứa dầu khổng lồ và trạm bơm dầu lên tàu chở dầu. Là “yết hầu kinh tế” của Iran về dầu lửa. Do đó, trong chiến tranh, tấn công đảo Kharg là mục tiêu chiến lược của Mỹ như cắt ống tiếp hơi lớn của Iran và có thể làm cho nền kinh nước này nhanh chóng khánh kiệt.
Eo biển Hormuz là cửa ngõ từ Vịnh Iran ra biển Ấn Độ Dương, chừng 20% dầu thế giới đi qua eo biển này mỗi ngày. Các nước vùng Vịnh như Iran, Saudi Arabia, Kuwait, Iraq, UAE, Qatar hoàn toàn phụ thuộc vào tuyến đường thủy này để chở dầu đi qua. Nếu eo biển Hormuz bị trở ngại thông thương, thì giá dầu toàn cầu tăng ngay lập tức. Hiện Iran đang dùng số ít thủy lôi chìm và nổi để phong tỏa eo biển Hormuz.
Có nhiều tin đồn rằng Mỹ sẽ đổ bộ lên chiếm đảo Kharg để cắt cái phao cứu sinh của Iran.
Mỹ tấn công đảo Kharg điều gì xảy ra?
Nếu Hoa Kỳ chiếm đảo Kharg, đó là chiến thắng về chiến lược, sẽ làm cho Iran mất khả năng xuất khẩu dầu lớn. Hầu hết dầu Iran tập trung tại đảo Kharg trước khi xuất khẩu đi thế giới, nếu bị Mỹ kiểm soát những bồn chứa dầu tại đảo Kharg thì việc xuất khẩu dầu của Iran bị ngưng.
Hiện nay, Iran lâm vào đường cùng, chống Mỹ bằng cách đe dọa đóng eo biển Hormuz và rải thủy lôi… theo tin tình báo cho biết là Iran rải thủy lôi trên eo biển Hormuz chỉ mới 5% tồng số thủy lôi Iran có được, nhưng những tàu thuyền vẫn không dám thông thương.
Những kho dầu của Iran trên đảo Kharg
Hiện nay Mỹ đã đổ bộ chiếm đảo Kharg chưa?
Chưa!
Không có tin chính thức nào nói Mỹ cho bộ binh lên chiếm đảo Kharg mà chỉ có không kích. Dù đã có 2.500 quân Thủy Quân Lục Chiến được điều động đến trên các chiến hạm gần đó.
Mỹ đã oanh kích đảo Kharg:
Ngày 13-3-2026, không quân Mỹ mở cuộc oanh kích lớn vào đảo Kharg. Hơn 90 mục tiêu quân sự của Iran trên đảo bị phá hủy (kho hỏa tiễn, căn cứ hải quân, kho mìn…). Nhưng các cơ sở chứa dầu khí của đảo lại không bị đánh phá.
Đảo Kharg hiện nay (15/03/2026) vẫn do Iran kiểm soát. Một số phân tích cho rằng Mỹ đang đưa lính Thủy quân Lục chiến đến vùng biển Iran để đổ bộ lên đảo nếu cần, nhưng chưa có đơn vị bộ binh nào đặt chân lên đất của đảo Kharg.
Eo biển Hormuz
Nhiều tướng lãnh và chuyên gia quân sự Mỹ cho rằng nếu Mỹ chiếm được đảo Kharg thì chiến tranh với Iran có thể kết thúc sớm. Vì đảo Kharg là nơi xuất khẩu 90% lượng dầu của Iran, mà Iran là nước khai thác dầu mỏ lớn nhất nhì thế giới, chiếm 20-23% GDP hằng năm. Một nhà phân tích Hoa Kỳ nói rằng cắt đảo Kharg tức là cắt nguồn tài chánh nuôi dưỡng chiến tranh của Iran.
a) Tạo điều kiện cho dân Iran đứng dậy lật đổ nhà nước thần quyền vì nguồn tiền nuôi dưỡng chiến tranh bị giới hạn. Hiện đồng tiền Iran (đồng Rial) bị mất giá quá nhiều (1 USD = 1,3 triệu Rial), nếu kinh tế Iran bị xuống nữa vì không bán được dầu thì đồng Rial lại mất giá đến chừng nào? Làm cho đời sống dân Iran khốn đốn lại khốn đốn hơn.
b) Không có tiền tài trợ cho đạo quân Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) là xương sống của chế độ thần quyền ở Iran.
c) Hết tiền để tài trợ cho các phiến quân vệ tinh: Hezbollah, các lực lượng ở Iraq, và Houthi ở Yemen.
Và nếu mất đảo Kharg ngân sách chiến tranh cạn rất nhanh, khả năng duy trì chiến tranh của Iran bị giảm mạnh. Buộc vào thế Iran phải đầu hàng vô điều kiện.
Vì những lý do trên, do đó việc Hoa kỳ cho Thủy Quân Lục Chiến đổ bộ lên chiếm đảo Kharg chỉ là thời gian.
Có một điều quan tâm, liệu Thủy Quân Lục Chiến chiếm đảo Kharg chưa hẵn đã kiểm soát kênh Hormuz, vì kênh Hormuz kéo dài theo bờ biển Iran và họ có thể dùng hỏa tiễn ở hai bên bờ trong nội địa của Iran để phóng vào tàu di chuyển qua kênh Hormuz. Lúc đó Hoa Kỳ có đổ quân lên để đánh chiếm những nơi có hỏa tiễn không? Đó là một vấn đề.
Hải Ngoại, ngày 15 tháng 3 năm 2026
Le Hoành Sơn

