Maduro đe doa sẽ tấn công tòa đại sứ của Hoa Kỳ

Venezuala một quốc gia vùng Nam châu Mỹ. Phía Đông giáp với Guyana, phía Nam giáp với Brazil, phía Tây giáp Colombia và phía Bắc giáp với biển Caribbean ngoài khơi có nhiều đảo nhỏ trên biển Caribbean cũng thuộc chủ quyền của Venezuela. Diện tích nước này 916.445 km² (rộng gần gấp 3 lần Việt Nam) với dân số khoảng 28 triệu người.

Venezuela là thuộc địa của Tây Ban Nha từ năm 1552, lấy lại nền độc lập năm 1883, sau một thời gian dài bất ổn, năm 1958 Venezuela xây dựng một chính thể dân chủ. Đến năm 1992, Hugo Chavez một sĩ quan cao cấp trong quân đội sau mấy lần đảo chánh đã bị thất bại và bị ngồi tù nhưng ông trở thành biểu tượng đối lập chính phủ Venezuela thời bấy giờ. Đến năm 1998, Chavez ra tranh cử Tổng Thống Venezuela, ông thắng cử với 56% tổng số phiếu bầu. Khi lên nhậm chức Tổng Thống ngày 2/2/1999 thì Chavez liền hô hào thành lập Cộng Hòa Venezuela thứ Năm Xã hội Chủ Nghĩa.  Mấy chữ “Xã Hội Chủ Nghĩa” cho ta biết Hugo Chavez là người thiên tả, lập trường của ông ủng hộ mạnh mẽ các chính phủ cánh tả ở Nam Mỹ như Cuba, Bolivia, Nicaragua… Chống Mỹ và bài xích các tổ chức tài chánh quốc tế do Mỹ cầm đầu như IMF, World Bank… Ngoại giao thân thiện với các nước độc tài hay Cộng Sản như Nga, Iran, Trung Cộng…
Chavez chết vì bệnh ung thư năm 2013 lúc 59 tuổi, để lại gia tài chính trị cho “đồng sự” Nicolás Maduro. Ông này bài Mỹ và nước dân chủ tây phương, càng ngày càng lún sâu vào sự khống chế chính trị của Putin, Trung Cộng và Iran…

Từ thời Chavez kinh tế Venezuela đã kiệt quệ do đưa đất nước Venezuela đến mô hình “xã hội chủ nghĩa kiểu mới” mà ông gọi là “Xã hội Chủ nghĩa thế kỷ 21”. Khi nhậm chức, Chavez viết lại hiến pháp, tập trung kiểm soát Tòa Án Tối Cao, Quốc Hội, Quân Đội, và truyền thông nhà nước; loại bỏ các đối thủ chính trị bằng cách buộc tội tham nhũng hoặc phản quốc rồi bắt bỏ tù vô thời hạn. Trấn áp biểu tình của dân chúng. Chavez ra lệnh quốc hữu hóa dầu khí, điện, viễn thông, ngân hàng, thép, nông nghiệp dưới danh nghĩa “chủ quyền kinh tế quốc doanh”. Nên nhớ rằng Venezuela xuất cảng dầu khí đứng đầu thế giới nhưng nền kinh tế “Xã Hội Chủ Nghĩa” với hậu quả để lại một nền kinh tế tan hoang, hệ thống tham nhũng, đàn áp chính trị đối lập.
Năm 2013 Chavez qua đời, người kế nhiệm Nicolás Maduro tiếp tục mô hình này, khiến đất nước rơi vào khủng hoảng trầm trọng, kinh tế suy thoái, vật giá sinh hoạt hằng ngày leo thang ngất ngưỡng. Hàng triệu người bỏ chạy ra nước ngoài tị nạn. Trung Cộng thừa cơ thọc bàn tay lông lá vào Venezuela, muốn đặt chân vào vùng Nam Mỹ để truyền bá công sản Maoist,  mua dầu hỏa từ Venezuela. Theo Reuters, vào tháng 3/2025 Trung Cộng mua 55% tổng số dầu hỏa của Venezuela. Năm 2025, bộ Thương Mại Venezuela cho biết TVenezuel vay nợ Trung Cộng có điều kiện đến 23 tỷ USD.

Mỹ bao vây Venezuela:

Hoa Kỳ đang điều động tàu ​​chiến Hải quân và các tàu khác đến Caribe để truy quét tội phạm buôn lậu ma túy có tổ chức xuyên quốc gia. Hành động này trùng hợp với việc gần đây chính phủ Mỹ đã ra thông cáo tăng gấp đôi phần thưởng việc bắt giữ Maduro vì tội danh “trùm buôn bán ma túy lớn nhất thế giới” với giá 50 triệu USD.

Ngoài ra, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đã truy tố nhà độc tài Venezuela này vì là người đứng đầu một mạng lưới buôn bán ma túy trong quân đội Venezuela, được gọi là “Cártel de los Soles”. Điều quan trọng nữa là, Thư Ký Báo Chí Tòa Bạch Ốc, Karoline Leavitt đã tái khẳng định về mức độ đe dọa của Maduro là “Maduro không phải là một tổng thống hợp pháp của Venezuela. Ông ta là thủ lĩnh của băng đảng ma túy lớn nhất thế giới”.
Hơn nữa, chế độ độc tài của Maduro đã “gian dối” liên tục cướp mất các cuộc bầu cử của lực lượng đòi thay đổi dân chủ ở Venezuela. Hơn một năm trước, Maduro đã trắng trợn phớt lờ kết quả cuộc bầu cử tổng thống, mà ứng cử viên đối lập Edmundo Gonzalez giành được số phiếu chiến thắng gấp đôi. Maduro vẫn ngồi lỳ ở vị trí tổng thống không chịu bàn giao chức vụ!
Và yếu tố thứ ba rất quan trọng, là càng ngày Venezuela càng phụ thuộc kinh tế với Trung Cộng để nước này chèn chân vào vùng đất Nam Mỹ và cài đặt đặt vị trí “vành đai con đường” tại sân sau sát nách Hoa Kỳ.

Tại sao thế giới nên quan tâm đến những gì đang xảy ra ở Venezuela?

Từng là một nền dân chủ thịnh vượng, Venezuela sa lầy trong một cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều thập niên với cách diều hành của “Xã Hội Chủ Nghĩa”, nó ảnh hưởng đến khu vực và toàn cầu. Sự đàn áp chính trị xảy ra liên tục, làm cho gần tám triệu người Venezuela đã chạy trốn khỏi chế độ Maduro, trong số người tị nạn gồm các nhóm vũ trang và các tổ chức tội phạm buôn bán ma túy, có những nhóm từng có sự che chở của Maduro.

Maduro không chỉ là mối nguy hiểm đối với người dân Venezuela mà còn đối với thế giới. Maduro đã vi phạm quyền cơ bản của người dân, đã phản bội người dân bằng cách chối bỏ quyền bầu cử chọn người lãnh đạo của họ, và tiếp tục ôm quyền lực bởi một chiến dịch đàn áp người dân ủng hộ dân chủ. Mỗi ngày dưới chế độ độc tài là một ngày mất mát đối với người dân Venezuela. Mặc dù không có giải pháp dễ dàng nào cho một đất nước đã hàng thập niên giết chết dân chủ. Những ai muốn thấy người dân Venezuela được tự do phải nắm bắt khoảnh khắc này và sát cánh cùng những người đang đấu tranh cho tự do và dân chủ ở Venezuela.

Maduro đang tận dụng những diễn biến này như thế nào?

Maduro và các quan chức Venezuela khác do Maduro ban bố chức tước đã chỉ trích chiến dịch của Hoa Kỳ chỉ là một chiến dịch tâm lý nhằm châm ngòi cho sự thay đổi chế độ, đồng thời lưu ý rằng sự can thiệp quân sự là không thể có. Maduro đã huy động Dân Quân và tuyên bố hàng triệu thường dân sẵn sàng cầm vũ khí mặc dù các nhà quan sát cho rằng dân quân đó chỉ là những người về hưu hoặc người Venezuela nghèo tham gia chương trình để nhận được thực phẩm của chính phủ. Maduro cũng đã ra lệnh điều 15,000 quân Venezuela đến biên giới Colombia và áp đặt lệnh cấm máy bay không người lái trên không gian toàn quốc. Bộ trưởng Quốc phòng Padrino cho biết các tàu hải quân sẽ tuần tra vùng biển lãnh hải của Venezuela, bao gồm cả các tuyến đường quan trọng trong việc chuyên chở dầu mỏ của nước này.

Maduro dường như đang tận dụng thời điểm này để tập hợp sự ủng hộ trong nước và trên thế giới, đồng thời cố gắng thu hút sự ủng hộ của các nước láng giềng trong khu vực. Maduro đã gửi thư cho các thành viên Liên Hiệp Quốc yêu cầu họ lên án chiến dịch của Hoa Kỳ là một sự leo thang chủ chiến. Colombia (một nước láng giềng) đã phản hồi bằng cách nói rằng nước này đã nhận được sự bảo đảm từ các đại diện của Hoa Kỳ rằng việc can thiệp quân sự vào Venezuela sẽ không xẩy ra.

Khả năng leo thang thành xung đột quân sự là bao nhiêu?

Việc điều động lực lượng hải quân này là một hành động phô trương sức mạnh quan trọng, nhưng không có nghĩa là Hoa Kỳ sẽ tham gia vào các cuộc tấn công quân sự. Việc làm của Mỹ như một lời cảnh cáo cho chế độ ngưng giam giữ những chính trị gia đối lập ở Venezuela. Tổng Thống Trump nhậm chức với lời hứa sẽ chấm dứt chiến tranh chứ không phải khơi mào chiến tranh và ông đã ra công dập tắt nhiều cuộc chiến trên thế giới từ ngày nhậm chức Tổng Thống ngày 20/01/2025.

Điều này đi đúng đường lối của những hành động gần đây do Tổng Thống Trump đề xướng, ông đã cử đặc phái viên Richard Grenell đến gặp Maduro tại thủ đô Caracas. Và đã có những đối thoại để Hoa Kỳ tiếp tục tìm kiếm sự hợp tác của chế độ Maduro về các chuyến bay trục xuất người tỵ nạn bất hợp pháp. Tháng trước đã có đến chín chuyến bay trục xuất người tị nạn bất hợp pháp đến Venezuela, và phần lớn các chuyến bay đó là do chính phủ Hoa Kỳ chi trả và được gửi trực tiếp từ các cơ sở giam giữ của Cơ Quan Thực Thi Di trú và Hải Quan Hoa Kỳ tại Texas, Florida và các nơi khác đến Caracas. Những chuyến bay này thực hiện được đều nhờ vào sự liên lạc thường xuyên giữa Washington và Caracas. Điều này chứng tỏ Mỹ là Venezuela có nhưng đường dây liên lạcf riêng để giải quyết vấn đề giữa  hai nước.

Mục đích Hoa Kỳ bao vây Venezuela:

Về mặt chính trị: Chính phủ Hoa Kỳ liên tiếp nhiều đời Tổng Thống Cộng Hòa cũng như Dân Chủ đều không chấp nhận chính quyền Maduro là hợp pháp. Hoa Kỳ ủng hộ phe đối lập và yêu cầu tổ chức bầu cử tự do, minh bạch. Do đó việc bao vây Venezuela là để tạo áp lực về quân sự và ngoại giao.
Về mặt kinh tế: Venezuela có trử lượng dầu lớn nhất thế giới. Trung Cộng, Nga và Iran là những đối thủ của Mỹ, hiện nay đang liên lạc mặn mà với Venezuela. Hoa Kỳ nhìn vào Cuba tác hại cho Mỹ cỡ nào, nay sợ thêm một Cuba thứ hai ở Nam Mỹ chạy theo Nga, Trung Cộng lập căn cứ địa ở sau vườn nhà mình. Nên tìm cách thay đổi nhà cầm quyền nước này là trọng tâm.
Về quân sự: Hình như Hoa Kỳ muốn tấn công thay đổi chế độ Maduro. Như vậy sớm muộn sẽ có một cuộc tấn công có chọn lọc để yểm trợ một nhân vật chinh trị dân chủ tại đất nước này. Vì rằng Hoa Kỳ chắc chắn không muốn phía sau nhà mình có một đối thủ lợi hại ảnh hưởng lập căn cứ địa gây an ninh cho khu vực và toàn cầu.
Về ngoại giao: Đến hôm nay, TT Trump đóng cánh cửa ngoại giao với Venezuela, thậm chí có quốc gia muốn làm trung gian hòa giải nhưng TT Trump đã từ chối.

Tinh hình càng ngày càng căng thẳng giữa Venezuela và Hoa Kỳ .

Hải ngoại, ngày 10 tháng 10 năm 2025

Lê Thành Nhân