Kazakhstan nằm ở vùng Trung Á

Kazakhstan, một nước rộng lớn ở vùng Trung Á, diện tích 2.724.902 km², rộng thứ 9 trên thế giới, quốc gia cung cấp nguyên liệu bông súng cho Nga. Với diện tích bao la như vậy, nhưng dân số thưa thớt chỉ có 18 triệu người. Tổng Thống hiện nay là ông Kassym‑Jomart Tokayev.
Kazakhstan phía bắc giáp Nga, phía đông nam giáp Trung Cộng, phía nam giáp Uzbekistan và Kyrgyzstan, Tây Nam giáp Turkmenistan, cũng có một phần nhỏ ra biển. Trong thời kỳ Chiến Tranh Lạnh, Kazakhstan dưới quyền cai trị Cộng Sản Liên Xô.

Kazakhstan tuyên bố độc lập ngày 16/12/1991, là nước cuối cùng rời khỏi Liên Xô. Từ ngày tuyên bố độc lập, Kazakhstan theo đuổi một chính sách đối ngoại cân bằng và nỗ lực phát triển nền kinh tế. Hiện Kazakhstan được coi là quốc gia có ưu thế nhất tại vùng Trung Á. Nước này là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế, gồm  Liên Hiệp Quốc, Đối Tác vì Hòa Bình của Khối NATO, Cộng Đồng Các Quốc Gia Độc Lập, và Tổ Chức Hợp Tác Thượng Hải. Năm 2010, Kazakhstan làm chủ tịch Tổ Chức An Ninh và Hợp Tác Châu Âu.

Tổng Thống Kassym‑Jomart Tokayev

Tổng Thống Kassym‑Jomart Tokayev lên nắm quyền từ năm 2019, đưa Kazakhstan theo đuổi mô hình đổi mới toàn diện, mở rộng dân chủ, tăng trưởng kinh tế, đa dạng hóa năng lượng, và  ngoại giao cân bằng. Chính sách của ông được xem là phục vụ đổi mới nội bộ, phát triển cơ sở hạ tầng, hấp dẫn đầu tư quốc tế, và nâng cao vai trò Kazakhstan trên trường quốc tế.

Mới đây Kazakhstan đã chấm dứt xuất khẩu nitrocellulose sang Nga (Nitrocellulose còn gọi là gun-cotton tức bông súng là một hợp chất dễ cháy dùng chế đạn dược), nó là một thành phần quan trọng chế tạo thuốc súng. Theo một báo cáo từ Euromaidan Press ngày 17/6/2025, Kazakhstan đã ngưng xuất khẩu nitrocellulose sang Nga, một loại thuốc súng được dùng chế tạo đạn dược của Nga. Thiếu nitrocellulose là hạn chế khả năng sản xuất đạn xử dụng cho chiến trường ở Ukraine.

Các sự kiện khác cũng cho thấy dấu hiệu rõ nét như Tổng Thống Tokayev đã sa thải bộ trưởng quốc phòng Murat Bektanov thân Nga và thay bằng Ruslan Zhaksylykov có khuynh hướng hợp tác phương Tây, đồng thời tăng cường quan hệ quân sự với Anh và Thổ Nhĩ Kỳ, tìm cách chuyển hướng xử dụng vũ khí sang vũ khí NATO. Quyết định này là việc ngăn chặn Nga tiếp cận nguồn thuốc súng từ Trung Á.

Điều này cho biết là một “đồng chí” của Nga đoạn tuyệt với chế độ Putin. Việc này làm cho Nga điêu đứng vì không có chất bông súng để chế hỏa tiễn, đạn pháo, và đạn dùng cho súng cá nhân.

Việc cắt xuất khẩu  nitrocellulose sang Nga gây khó cho việc sản xuất đạn dược đang đánh thẳng vào khả năng tiếp tục chiến tranh của Nga ở Ukraine, 

Ngày 30 tháng 6 năm 2025

Lê Thành Nhân