Lời người post: Chủ tịch Cộng Sản Cuba Miguel Díaz-Canel hôm 13 tháng 3 năm 2026 có bài diễn văn tại thủ đô Havana, tuyên bố đã thảo luận với chính phủ Hoa Kỳ về những khó khăn kinh tế mà nhà nước Cuba đang gặp phải. Qua khẩu khí của ông, thấy nhà nước Công Sản Cuba đã thấm đòn, nên xin đàm phán với Hoa Kỳ để cứu vãn tình hình kinh tế đang xuống tận đáy. Trong khi các đồng chí Nga, Trung Cộng của Cộng Sản Cuba chỉ đánh giặc mồm, chứ không giúp đỡ gì được cho Cuba. Cộng Sản Cuba buộc phải đàm phán với Mỹ để cứu sống.

Tin AP: Cuba ngày 13/03/2026 đã tổ chức các cuộc đàm phán với chính phủ Hoa Kỳ, Chủ tịch Miguel Díaz-Canel cho biết vào thứ Sáu (13/03/2026) ; đây là lần đầu tiên Cuba xác nhận những tin như thế này trong tình hình họ đang rất khó khăn đối phó với một cuộc khủng hoảng năng lượng nghẹt thở.

Trong một bài phát biểu ngày 13/03/26, Chủ tịch Cộng Sản Cuba Díaz-Canel cho biết các cuộc đàm phán này “nhằm tìm kiếm giải pháp thông qua đối thoại để giải quyết những bất đồng song phương giữa hai nước Mỹ-Cuba của chúng ta. Quốc tế đã tạo điều kiện thuận lợi cho những cuộc trao đổi này”. Tuy vậy, ông không nói rõ thêm về các yếu tố quốc tế nào, cũng như không cung cấp bất kỳ chi tiết nào về nội dung về các cuộc đàm phán. Về phía Tòa Bạch Ốc đã không trả lờihoặc bình luận gì về yêu cầu về chi tiết cuộc đàm phán với Cuba như thế nào!

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio và các phụ tá cao cấp đã gặp gỡ cháu trai của cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro tại vùng Caribe vào cuối tháng trước; tin này được hai giới chức cao cấp Hoa Kỳ tiết lộ vào thứ Sáu (14/3/2026), sau bài phát biểu của chủ tịch Công Sản Cuba Díaz-Canel.

Các giới chức Hoa Kỳ, những người phát biểu dấu tên cho biết ông Marcro Rubio đã bí mật gặp gỡ ông Raúl Guillermo Rodriguez Castro bên lề hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Cộng đồng Caribe (CARICOM). Cuộc gặp gỡ diễn ra tại đảo St. Kitts & Nevis, ở vùng biển Caribe.

Vào thời điểm đó, ông Rubio đã từ chối tiết lộ danh tính của bất kỳ ai, nếu có, mà ông đã tiếp xúc trong nội bộ hoặc các mối liên hệ gần gũi với nhà nước Cuba.

Chủ tịch CS Cuba cho biết không có chuyến hàng dầu mỏ nào cập bến hòn đảo này trong ba tháng qua, tình trạng này ông quy trách nhiệm cho lệnh phong tỏa năng lượng của Mỹ. Ông cho biết hiện Cuba đang vận hành dựa vào khí đốt tự nhiên, năng lượng mặt trời và các nhà máy nhiệt điện; việc cạn sạch nguồn dầu lửa nhiên liệu và dầu diesel đã buộc hai nhà máy điện lớn phải ngừng hoạt động, đồng thời hạn chế khả năng phát điện tại các trang trại điện mặt trời. Tuần trước, khu vực phía tây Cuba đã hứng chịu một đợt mất điện quy mô lớn, khiến hàng triệu người rơi vào cảnh không có điện sinh hoạt và sống trong bóng tối khi màn đêm buông xuống.

Ông cho biết Cuba  quốc gia tự sản xuất được 40% lượng dầu mỏ tiêu thụ – vẫn đang tự sản xuất điện năng, song lượng điện này không đủ để đáp ứng cho nhu cầu của Cuba.

Chủ tịch CS Cuba cho biết tình trạng thiếu điện đã gây ảnh hưởng đến các lĩnh vực thông tin liên lạc, giáo dục và giao thông vận tải; hệ quả là chính phủ buộc phải hoãn phẫu thuật cho hàng chục nghìn người dân. Rác đổ đầy đường phố mà xe đổ rac không có xăng chạy để chở rác.

“Tác động của sự việc này là vô cùng to lớn,” ông Díaz-Canel phát biểu.

Ông cho biết thêm rằng hơn 115 tiệm bánh trên khắp hòn đảo đã được chuyển đổi sang sử dụng củi hoặc than đốt để hoạt động. Ông Díaz-Canel thông tin rằng 955 tấm pin năng lượng mặt trời đã được lắp đặt tại các gia đình ở vùng nông thôn và các trung tâm xã hội; đồng thời, sẽ có thêm nhiều hệ thống năng lượng mặt trời đi vào vận hành trước cuối tháng 3/2026, giúp bổ sung 100 megawatt điện cho mạng lưới điện vốn đang trong tình trạng xuống cấp của Cuba. “Dù đã nỗ lực triển khai mọi giải pháp hiện có, chúng tôi vẫn rất cần đến dầu mỏ”, ông nói.

Ông Díaz-Canel cũng lưu ý rằng sản lượng sản xuất của Cuba cũng đã sụt giảm rất nhiều. Ông phát biểu: “Nếu thiếu năng lượng, không quốc gia nào có thể duy trì sản xuất ở mức bình thường,” . “Tất cả những điều này đã buộc chúng tôi phải thực hiện các điều chỉnh về việc làm”.

Trong tháng trước, Cuba đã triển khai hàng loạt biện pháp thắt chặt nhằm tiết kiệm nhiên liệu.

Người dân Cuba đã dán mắt vào màn hình vô tuyến khi theo dõi thông báo của Chủ Tịch Cộng Sản Cuba về các cuộc thảo luận với Hoa Kỳ; một số người thậm chí đã reo hò hưởng ứng trước những tin vui mừng này.

“Người dân Cuba đang vô cùng khốn đốn,” ông Elvis Hernández, 62 tuổi, chia xẻ. “Người ta không thể sống thiếu nước hay điện được. Chính vì lẽ đó, chúng tôi mong muốn đạt được một sự đồng thuận. Nếu đã tiến hành đàm phán, hãy để những cuộc đàm phán ấy mang lại hiệu quả thực chất. Hãy để họ đạt được những kết quả tốt đẹp thông qua các cuộc đối thoại đó.”

Đường cuối:

Ông Chủ tịch CS Cuba Díaz-Canel cho biết mục đích của các cuộc đàm phán là xác định “các vấn đề song phương Mỹ-Cuba đòi hỏi giải pháp dựa trên mức độ nghiêm trọng và tác động của chúng”, đồng thời tìm ra phương án giải quyết cho những vấn đề này.

Díaz-Canel phát biểu rằng mục tiêu là “nhằm xác định thiện chí của cả hai bên trong việc thực hiện các hành động cụ thể vì lợi ích của người dân hai nước. Ngoài ra, mục tiêu còn là xác định các lĩnh vực hợp tác để đối phó với những mối đe dọa, cũng như đảm bảo an ninh và hòa bình cho cả hai quốc gia, và toàn khu vực.” Díaz-Canel khẳng định Cuba sẵn sàng tiến hành quá trình này trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng hệ thống chính trị của các quốc gia, cũng như tôn trọng “chủ quyền và quyền tự quyết” của Cuba.

Ông Miguel García, 65 tuổi, là một trong số những người bày tỏ sự vui mừng trước tin tức này. Ông chia xẻ:

“Nếu tất cả những điều này dẫn đến các thỏa thuận và giải pháp giúp cải thiện cuộc sống của chúng tôi, thì còn gì tuyệt vời bằng, bởi tình hình hiện tại rất khó khăn,”.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã nhiều lần đề cập về các cuộc thảo luận giữa chính quyền của ông với phía nhà nước Cộng Sản Cuba. Trong một cuộc trao đổi với các phóng viên vào ngày 11/01, ông cho biết Hoa Kỳ đang “đàm phán với Cuba”, và kể từ đó đến nay, ông đã nhắc lại thông tin về các cuộc đàm phán này nhiều lần nhung chỉ giới hạn trong hai chữ “đàm phán” không thêm chi tiết nào.

“Cuộc đối thoại này là vô cùng thiết yếu”, Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum phát biểu hôm thứ Sáu (123/03), khi đề cập đến cuộc đối thoại giữa Cuba-Mỹ là một tiến trình mà bà luôn ủng hộ. Khi được hỏi cụ thể liệu Mexico có đóng vai trò nào dẫn đến các cuộc đàm phán này hay không, bà Sheinbaum đã trả lời một cách thận trọng: “Hãy cứ nói rằng chúng tôi đã thúc đẩy đối thoại với cả giới chức Hoa Kỳ lẫn giới chức Cuba”. Bà cho biết chính phủ của mình vẫn đang tiếp tục tìm kiếm các phương án thay thế để cung cấp dầu xăng cho Cuba, và rằng “Mexico sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân Cuba bằng mọi cách có thể làm được”.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về tuyên bố của Chủ tịch Cộng Sản Cuba Díaz-Canel.

Bộ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ Marco Rubio, người con của một gia đình lưu vong gốc Cuba, vốn là người thường xuyên lên tiếng mạnh mẽ về vấn đề này; ông cho biết mình sẵn sàng đối thoại với nhà nước Cuba, nhưng vẫn dấu  những thông tin cho rằng ông đã có các cuộc trao đổi với cháu trai của ông Raúl Castro.

“Tôi sẽ không bình luận về bất kỳ cuộc trao đổi nào mà chúng tôi đã thực hiện”, Ngoại trưởng Rubio phát biểu vào ngày 25 tháng 2 tại St. Kitts & Nevis, sau cuộc gặp gỡ với cháu nội Raúl Csstro ở vùng biển  Caribe. Chỉ cần nói rằng Hoa Kỳ luôn sẵn sàng đối thoại với các giới chức từ bất kỳ chính phủ nào có tin tức muốn chia xẻ với chúng tôi, hoặc có những quan điểm muốn chia xẻ với Hoa Kỳ.

Một lời cảnh báo

Các chuyến hàng dầu mỏ thiết yếu từ Venezuela sang Cuba đã bị ngưng hoàn tòan sau khi Hoa Kỳ tấn công quốc gia Nam Mỹ này và bắt giữ Tổng thống Maduro đem về New York.

Kể từ đó, ông Trump cùng các giới chức cao cắp trong chính quyền Hoa Kỳ liên tục cảnh báo Cuba về một số phận tương tự.

Phát biểu trước một hội nghị các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh tại Florida vào tuần trước, ông Trump tuyên bố rằng Cuba đang “thực sự đi đến hồi kết” và rằng ông đang mong chờ một “sự thay đổi to lớn” sẽ sớm diễn ra trên đảo này.

“Họ không có tiền, họ không có dầu. Họ mang một tư tưởng sai lầm. Họ có một chế độ tồi tệ, vốn đã tồi tệ từ rất lâu rồi”, ông Trump nói. “Trước đây, họ từng nhận tiền từ Venezuela. Họ nhận dầu từ Venezuela, nhưng giờ đây họ chẳng còn nhận được khoản tiền nào từ Venezuela nữa.”. Sự mất điện gần đây nhất được cho là do vỡ nồi hơi tại một nhà máy nhiệt điện, buộc toàn bộ lưới điện quốc gia của Cuba phải ngừng hoạt động.

Các nhà chức trách cho biết một số nhà máy nhiệt điện đã đi vào vận hành được hơn ba thập niên nhưng lại ít được bảo dưỡng do chi phí quá cao. Theo lời các giới chức, các lệnh trừng phạt của Hoa Kỳ cũng đã ngăn cản chính phủ Cộng Sản Cuba mua sắm các thiết bị mới cũng như các linh kiện chuyên dụng cần thiết.

Chuyến làm việc của FBI đến Cuba

Sau bài phát biểu của mình, Chủ Tịch Cộng Sản Cuba Díaz-Canel đã dành thời gian trả lời câu hỏi từ một nhóm phóng viên báo chí nhà nước được chọn lọc kỹ lưỡng.

Các câu hỏi chủ yếu xoay quanh những cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng tại Cuba; tuy nhiên, một phóng viên đã đặt câu hỏi về vụ nổ súng xảy ra gần đây nhắm vào một chiếc tàu mang cờ tiểu bang Florida khi đang hoạt động trong vùng biển Cuba. Trong sự việc này, 4 trong số 10 người Cuba trở về từ Hoa Kỳ đã thiệt mạng, sau khi chính phủ Cuba cáo buộc nhóm người này đã nổ súng vào lực lượng quân đội địa phương.

Theo nhà nước Cuba, nghi phạm thứ năm sau đã tử vong do các vết thương qáu nặng.

Chủ tịch Cộng Sản Cuba Díaz-Canel cho biết các giới chức FBI sẽ sớm tới Cuba, trong tình hình hai nước tiếp tục chia xẻ tin tức về vụ việc này. Năm nghi phạm còn lại đã bị Cuba giam giữ và phải đối diện với các cáo buộc khủng bố.

Ông Díaz-Canel đưa ra phát biểu này chỉ một ngày sau khi Bộ Ngoại giao  CCo65ng Sản Cuba thông báo sẽ trả tự do cho 51 tù nhân, – một hành động xuất phát từ thiện chí và mối quan hệ mật thiết với Tòa Thánh Vatican. Chủ tịch Cộng Sản Cuba  Díaz-Canel phát biểu về đợt trả tự do sắp tới cho 51 tù nhân rằng: “Đây là một hành động tự chủ; không ai áp đặt điều đó lên chúng tôi, việc này đáp ứng thiên hướng nhân văn của chúng tôi.”

Bái báo do Dánica Coto báo cáo từ  San José, Costa Rica, Cuba. Ariel Fernández ở Havana, Cuba; Matthew Lee, Aamer Madhani và Seung Min Kim ở Washington DC; và María Verza ở  Mexico, đóng góp cho bài báo này.